બાષ્પ દબાણ (vapour pressure) એટલે શું? "ખુલ્લા પાત્રમાં બાષ્પીભવનનો દર અચળ હોય છે,છતાં સંતુલન સ્થપાતું નથી." આ વિધાન સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) બાષ્પ દબાણ એટલે બંધ પાત્રમાં આપેલા તાપમાને પ્રવાહી અને તેની બાષ્પ વચ્ચે સંતુલન સ્થપાય ત્યારે બાષ્પ દ્વારા લાગતું દબાણ.
સંતુલન ફક્ત બંધ પાત્રમાં જ શક્ય છે જ્યાં બાષ્પીભવનનો દર અને સંઘનનનો દર સમાન હોય છે.
ખુલ્લા પાત્રમાં,બાષ્પના અણુઓ આસપાસના વાતાવરણમાં દૂર થઈ જાય છે. પરિણામે,બાષ્પીભવનનો દર $(Liquid \rightarrow Gas)$ એ સંઘનન દર $(Gas \rightarrow Liquid)$ કરતા વધારે હોય છે.
બાષ્પ સતત વાતાવરણમાં જતી હોવાથી,પ્રતિગામી પ્રક્રિયા સમાન દરે થઈ શકતી નથી,તેથી સંતુલન ક્યારેય સ્થપાતું નથી.
જોકે નિશ્ચિત તાપમાને બાષ્પીભવનનો દર અચળ રહે છે,પરંતુ સંઘનનનો દર બાષ્પીભવનના દર કરતા ઓછો હોવાથી સંતુલન સ્થિતિ પ્રાપ્ત થતી નથી.

Explore More

Similar Questions

નીચેનામાંથી કયા કિસ્સામાં પ્રક્રિયા પૂર્ણતા તરફ આગળ વધે છે?

જ્યારે પુરોગામી પ્રક્રિયાનો દર પ્રતિગામી પ્રક્રિયાના દર જેટલો થાય,ત્યારે આ અવસ્થાને શું કહેવામાં આવે છે?

આપેલ પ્રક્રિયા $N_2 + O_2 \rightleftharpoons 2NO$ માં,સંતુલનનો અર્થ એ છે કે

પ્રતિક્રિયા મિશ્રણમાં ઉમેરવામાં આવેલ ઉદ્દીપક:

$2 \ HI_{(g)} \rightleftharpoons H_{2(g)} + I_{2(g)}$
ઉપરની પ્રક્રિયા માટે $300 \ K$ તાપમાને સંતુલન અચળાંક $6.4$ છે. જો સિસ્ટમમાં $H_{2}$ અને $I_{2}$ દરેકના $0.25 \ mol$ ઉમેરવામાં આવે,તો સંતુલન અચળાંક કેટલો થશે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo